Berichten

 

In 1973 werd de in Roermond geboren wetenschapper John ‘Bonfilius’ Knipping begraven in het familiegraf op het Oude Kerkhof. Een verwijzing naar zijn laatste rustplaats heeft echter altijd ontbroken. Ruim 50 jaar na zijn overlijden nam de Stichting Oude Kerkhof het initiatief tot het laten vervaardigen van een kleine grafsteen die vanaf 6 maart zijn laatste rustplaats markeert. Op uitnodiging van onze stichting onthulde Brigitte Weusten, biografe van John Knipping, op die datum de door de firma Sliepen te Posterholt vervaardigde herdenkingsteen. 

Meer info over John Knipping is te vinden in:

Brigitte Weusten, ‘Over een vogel die zich niet liet kooien’ (Nijmegen, 2013)

John Vaessen, ‘Dood, maar niet vergeten’ (Roermond, 2019)

John Vaessen, ‘Uit Liefde voor de Stad’ (Roermond, 2023). 

Website GAR Roermond https://www.archiefroermond.nl/nl/roermonds-verleden/verhalen/verhalen-rond-het-oude-kerkhof/de-roermondse-wetenschapper-john-baptist-knipping

 

Foto’s: Wim Bongaerts

 

De requiemmis voor de onlangs overleden Bisschop Mgr. Harrie Smeets zal plaatsvinden op zaterdag 6 januari 2024 om 10:30 uur in de kathedraal van Roermond. Aansluitend zal hij door een besloten gezelschap begeleid worden naar zijn laatste rustplaats op het Oude Kerkhof nabij de Kapel in ’t Zand. Hij zal worden bijgezet bij de andere bisschoppen die hier vanaf 1887 begraven zijn. Na het herstel van de Bisschoppelijke hiërarchie in 1853 ontwierp Pierre Cuypers, als onderdeel van de herinrichting van de begraafplaats, de Bisschoppenkapel met onderliggende crypte.

In 1887 werd hier als eerste Bisschop Paredis bijgezet die in 1886 overleed. Alle Bisschoppen die Roermond heeft gehad vanaf 1885, met uitzondering van Mgr. Moors en Mgr. Gijsen, zijn hier te ruste gelegd. De twee lege nissen van beide Bisschoppen die elders begraven zijn werden wel voorzien van een sluitsteen met hun namen en data evenals de lege nis van Hulpbisschop Beel. Vicaris Generaal Feron is vanwege zijn uitzonderlijke verdiensten en hoog aanzien ook in de crypte bijgezet. Hulpbisschop Castermans was in 2008 de laatste overledene die een plaats kreeg in de crypte. De laatste bisschop die er zijn definitieve plek kreeg was Mgr. Lemmens in 1960.

De grafkapel en crypte zijn normaliter niet vrij toegankelijk. Dit kan alleen met Allerzielen en bij georganiseerde rondleidingen. Om het publiek ruim de gelegenheid te bieden het graf van Mgr. Harrie Smeets na de bijzetting te bezoeken heeft de Stichting Oude Kerkhof in samenwerking met het Bisdom enkele dagen een openstelling gerealiseerd. De bezoektijden zijn 7 januari, 13 januari en 14 januari telkens van 13:30 uur tot 16:30 uur. Op deze tijdsloten zijn gidsen aanwezig die vragen kunnen beantwoorden. Toegang is vrij en aanmelden is niet nodig.

 

 

Door een windvlaag is vrijdag 24 november j.l. een grote monumentale beuk geveld. De boom was verzwakt en werd gemonitord. Als een beuk is aangetast is het moeilijk te voorspellen wanneer die definitief geruimd moet worden. Deze beuk had nog best veel bladeren. Helaas is hij platgegaan voordat er maatregelen genomen konden worden. 

Bij de aanleg van de begraafplaats in 1785 waren bomen verboden, na 1860 waren ze wel toegestaan De gemeenteraad heeft in 1917 besloten voor 50 guldens 30 rode beuken te kopen voor de uitbreiding van het Oude Kerkhof in 1911 en deze boom was daar één van. Hoe oud de bomen waren bij aankoop is niet bekend maar in elk geval van voor 1917, ruim honderd jaar dus. 

 

Op last van de Burgemeester van Roermond is de begraafplaats om veiligheidsredenen tot nader order gesloten.

Verschillende graven zijn door de val beschadigd. De schade kan pas in kaart worden gebracht als alles opgeruimd is. 

  

Wij krijgen, begrijpelijk, diverse telefoontjes met vragen over schade aan graven. Wij kunnen hier nu nog geen mededelingen over doen. Pas als de boom verwijderd is kan de schade geïnventariseerd worden. Zodra er meer bekend is zal dit ook gecommuniceerd worden.

Het weekend van 9 en 10 september staat in het teken van de traditionele landelijke Open Monumentendagen. De begraafplaats is op beide dagen de gehele dag geopend. Op zaterdag 9 september zijn vanaf 14:00 uur enkele gidsen aanwezig. Zij geven geen rondleiding maar zullen beschikbaar zijn voor het beantwoorden van vragen en om bepaalde monumenten toe te lichten.

Op zondag 10 september geeft de Koninklijke Harmonie een openluchtconcert om 14:00 uur. Dit zal alleen doorgaan bij droog weer. Aansluitend zijn er gratis rondleidingen met gidsen.

Concert 2021

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De historische begraafplaats ‘Nabij Kapel in ’t Zand’ (1785) is een schatkamer van negentiende- en vroeg-twintigste-eeuwse kunststijlen en daarmee een van de mooiste in Nederland. Laat u meenemen op een uiterst interessante tocht door de geschiedenis van het begraven en van de stad Roermond.

Tijdens de twee Open Monumentendagen zal het prachtige boek “Dood maar niet vergeten” van John Vaessen met een aantrekkelijke korting te koop zijn. Alleen op de begraafplaats tijdens het weekend.

Oude Kerkhof Roermond – Weg langs het Kerkhof 1a Roermond

Donderdag 23 juni brachten een vijftigtal leerlingen van groep 8a en 8b met begeleiders van basisschool ‘Aan de Roer’ onder ideale weersomstandigheden een bezoek aan het Oude Kerkhof. De vijf groepen waren reeds op school door de jufs Daniëlle en Petra  ingedeeld. Na aankomst per fiets werden de groepen door Resi, Brigitte, Renée, Mart en John gedurende anderhalf uur rondgeleid over de monumentale dodenakker. Op maandag 20 juni hier aan voorafgaand waren de leerlingen middels een gastles op school reeds geïnformeerd over de ontstaansgeschiedenis van de begraafplaats, zodat ze in theorie al redelijk op de hoogte waren, van hetgeen ze tijdens de rondleiding zouden tegenkomen. Wederom bleek dat, zeker wat scholen betreft, informatie vooraf aan een rondleiding uitermate nuttig is. Kennis die opgedaan is tijdens zo’n les, komt door de leerlingen op de begraafplaats vaak spontaan ter sprake bij de uitleg door een rondleider op de diverse locaties. Voor John Vaessen was dit zijn laatste gastles op scholen. In het verleden heeft hij diverse scholen in Roermond en omgeving bezocht teneinde de aandacht op het Oude Kerkhof te vestigen. Renée Sarton zal met ingang van het nieuwe schoolseizoen zijn taak overnemen. In nauwe samenwerking met bestuurslid Maurice Heemels, een stagiaire van Fontys Lerarenopleiding Sittard en Renée Sarton zal er een op de begraafplaats afgestemd leerplan ontwikkeld worden voor het basis-en vervolgonderwijs. Meer informatie hierover volgt binnenkort.

Op het einde van de rondleidingen hadden de leerlingen voor John nog een aangename verrassing in petto. Als dank voor de gegeven les op school ontving hij een door hen gemaakte tekening, voorstellende zijn uitleg bij het ‘graf met de handjes’. Bovendien daarbij vergezeld van handgeschreven reacties van alle deelnemers, betreffende zowel de gastles alsook de rondleidingen. Een gebaar dat door John zeer op prijs gesteld werd.

Zoals vermeld zal Renée in de toekomst de relatie met de diverse scholen voortzetten. Wij wensen haar daarbij heel veel succes!

Bezoek aan de Joodse begraafplaats door Milly Horowitz  (80) uit Israël

Woensdag 9 maart j.l. bezocht de 80-jarige Joodse Milly Horowitz-Steinberg uit Israël de Joodse begraafplaats op het Oude Kerkhof. De aanleiding tot haar bezoek was het overlijden van haar katholieke Nederlandse partner met wie zij 33 jaar lief en leed gedeeld heeft. Met hem woonde ze gedurende die tijd deels in Valkenburg, deels in de Israël.

 

De levensloop van Milly Horowitz mag opmerkelijk genoemd worden. In 1942 werd zij geboren in Den Haag. Haar biologische  vader Sulem Steinberg heeft ze nooit gekend. Hij werd kort ná haar geboorte in Auschwitz vermoord. Om haar bijna één jarig dochtertje Milly voor deportatie naar een vernietigingskamp te behoeden, heeft  moeder Liebe Steinberg-Baumfeld haar middels een vooropgezet plan in Dordrecht ‘te vondeling’ laten leggen vóór het  huis van een betrouwbaar katholiek echtpaar, dat in het complot betrokken was. Op deze manier zou haar Joodse identiteit verborgen blijven en Milly ‘Arisch’ opgroeien. Ná de oorlog eiste haar moeder echter haar dochter van de pleegouders, die Milly intussen hadden laten dopen, op. Haar moeder verbrak daarop het contact met de pleegouders en zou tot haar dood ten opzichte van Milly zwijgen over het feit dat ze haar te vondeling had laten leggen. Pas in 1995, 53 jaar ná haar geboorte zou Milly, via het Dordtse bevolkingsregister, achter de waarheid van dit lang verborgen geheim komen.

 

In 1947 hertrouwde Milly’s moeder te Roermond met de uit Warschau afkomstige Simon Juda Wollheim. Het gezin vestigde zich in een pand aan de Kruisherenstraat 30. In Roermond bezocht Milly de protestantse school gelegen naast de Nederlands Hervormde kerk aan de Minderbroederssingel en volgde op de woensdagmiddag de wekelijkse Joodse les in de synagoge.  Als enige Joodse leerlinge van haar klas bezocht ze de MULO bij de Ursulinen van de Sint Salvatorschool aan de Zwartbroekstraat. Vervolgens volgde ze lessen aan plaatselijke Rijks HBS.  Toen ze zestien was werd ze door haar ouders naar de Joodse HBS in Amsterdam gestuurd.

In 1960 vertrok ze, achttien jaar oud, naar Londen. Hier trad ze een jaar later in het huwelijk met de Brit Joseph (Joe) Horowitz. Uit dit huwelijk, dat na 26 jaar beëindigd werd , werden drie kinderen geboren. Haar stiefvader Simon Wollheim en moeder Liebe Baumfeld zijn in1964 naar Haifa geëmigreerd en daar overleden. Sinds 2005 woont Milly in Netanya (Israël) waar haar drie kinderen en inmiddels zes  kleinkinderen, die in Israël en Londen wonen, haar vaak komen bezoeken.

Op 6 september 2006 werd op initiatief van Milly Horowitz-Steinberg in de Roermondse synagoge aan de Hamstraat in haar bijzijn postuum de Yad Vashem onderscheiding uitgereikt aan haar  katholieke pleegfamilie.

Bij haar bezoek aan Roermond werd Milly in gezelschap van haar dochter, begeleid door John Vaessen, die op verzoek van  de redactie van het  jaarboek ‘Spiegel van Roermond’ een biografie over het leven van Milly Horowitz heeft geschreven. Na diverse locaties bezocht te hebben die een rol gespeeld hebben tijdens Milly’s jeugdjaren in Roermond, werd de Joodse begraafplaats bezocht. Hier  legde zij volgens Joods gebruik steentjes op diverse laatste rustplaatsen, onder meer bij de families Goudsmit, Lehmann en Cardozo die zij goed gekend heeft. Ook bezocht zij het graf van de eerste echtgenote van haar stiefvader, Amelia Weinberg die in1942 in Roermond een natuurlijke dood stierf.

Eerder die dag overhandigde John Vaessen in de synagoge namens  auteur Hein van der Bruggen, die helaas wegens Corona niet aanwezig kon zijn, aan Milly een exemplaar van zijn proefschrift ‘Aspecten van Joods leven in Roermond en Midden-Limburg 1275-2018’. Namens de Stichting Oude Kerkhof ontving Milly op de begraafplaats het boek ‘Dood, maar niet vergeten’. (Foto’s Vincent Loozen). De presentatie van de biografie van Milly Horowitz-Steinberg in de ‘Spiegel van Roermond 2023 ’ zal plaats vinden in december 2022.

De Stichting Terebinth is een onafhankelijke stichting die zich inzet voor het behoud van funerair erfgoed in Nederland. Behoud van en aandacht voor waardevolle begraafplaatsen en grafmonumenten staat daarbij voorop.

Foto Coen in Het Panhuis

De Gouden Terebinth is een tweejaarlijkse prijs die uitgereikt wordt aan organisaties die zich verdienstelijk maken op het gebied van funerair erfgoed. Voor de Gouden Terebinth 2022 waren elf kandidaten aangemeld, organisaties of personen die zich in 2020 en 2021 uitzonderlijk hebben ingezet voor het behoud van funerair erfgoed. Een speciaal ingestelde werkgroep heeft uit deze elf inzendingen een keuze gemaakt en drie kandidaten genomineerd. Samen met Stichting vrienden van de begraafplaats Keern te Hoorn en de Stichting tot behoud van de oude begraafplaats Naarden is de Stichting Oude Kerkhof Roermond ook genomineerd.

 

Tijdens een speciale bijeenkomst in Hilversum op 12 februari 2022 zullen de genomineerden zich presenteren. Daarna is het aan de jury om de drie genomineerden te beoordelen. Deze jury bestaat uit René Dessing (voorzitter van de stichting Kastelen, Historische Buitenplaatsen en Landgoederen en directeur van stichting Erfgoed Landfort), Kees Lever (voorzitter van de Nederlandse Tuinenstichting) en Anita van Loon (directeur van uitvaartstichting Hilversum).

Wij zijn als Stichting bijzonder vereerd met deze nominatie. Dankzij het nimmer aflatende enthousiasme en inzet van de grote groep vrijwilligers hebben wij ons, inmiddels 25 jaar lang, op de kaart gezet. Nomineren voor deze prestigieuze prijs is al eervol maar daadwerkelijk winnen zou een mooie bekroning zijn van ons jubileumjaar.

Evenementen

 

Zaterdag 14 september 2024, aanvang 13:00 uur
Open Monumentendag, Programma nader in te vullen.

 

 

Open Monumentendag. 2e Gratis algemene rondleiding.

Allerzielen. Heilige Mis in de Bisschoppenkapel op de begraafplaats.

Verdere gegevens over de Allerzielentocht worden later nog  bekend gemaakt.

3e gratis algemene rondleiding. Start met presentatie Café Aad Remunj