Foto Daan Spruyt

Open monumentendag 12 September 2021

Op zondagmiddag 12 september zijn er gratis openbare rondleidingen gepland op het Oude Kerkhof bij de Kapel in ’t Zand. Hieraan voorafgaand zal de Koninklijke Harmonie Roermond een concert verzorgen. In het kader van de Open Monumentendag is het concert een traditie die tweejaarlijks plaatsvindt. Dit concert is dit jaar mede bijzonder omdat deze in het teken zal staan van Max Guillaume. Onlangs keerde het verloren gewaande dirigeerstokje (baton) van Max Guillaume terug in Roermond na een lang verblijf in de Verenigde Staten. Na WO II was het door een Amerikaanse militair na de oorlog mee terug naar huis genomen. Het concert zal gedirigeerd worden met de op 5 maart 2021 teruggekeerde baton.
John Vaessen zal op het einde van het concert de lange reis van de baton toelichten waarna de officiële overdracht aan de Gemeente Roermond zal plaatsvinden.

Behalve het concert en de rondleidingen is er ook een foto-expositie van foto’s uit 2008 van Daan Spruyt. Deze serie is gemaakt op het Oude Kerkhof. In diverse grafkapellen en de bisschoppelijke crypte worden de foto’s tentoongesteld.

Concert 14:00 uur tot circa 15.00 uur

Rondleidingen 15.00 uur tot 17.00 uur

Foto-expositie 15:00 uur tot 17:00 uur

 

Toegang gratis en aanmelden is niet nodig.

Het weekend van 4 en 5 september 2021 is uitgebreid stilgestaan bij het 25-jarig jubileum van de stichting.

Op 5 september 2021 vierde de S.O.K. haar 25 jarig jubileum en zij benaderden Gé Reinders om ter gelegenheid hiervan op te treden. Maar Reinders wijdt zich nu volledig aan het liedschrijven en ziet van optredens af. Het Oude Kerkhof is echter een plaats waar hij graag komt. Lees meer

Foto Daan Spruyt 2008-9-19

Jubileumweekend 4 en 5 september 2021

 

Op 4 juli 2021 was het exact 25 jaar geleden dat het lot van de zwaargehavende “Aaje Kirkhoaf” in positieve zin bezegeld werd. Op 4 juli 1996 kwamen een groepje betrokken Roermondenaren bijeen ten kantore van Notaris Van Hecke, Houben en Urlings. De Stichting Oude Kerkhof Roermond werd opgericht met als doel het behouden en beschermen tegen verder verval van “de begraafplaats nabij Kapel in ’t zand”.

 

De Gemeente Roermond besloot in de 60’er jaren de begraafplaats bij de Kapel in ’t Zand te sluiten en had zelfs het plan had deze te ruimen. Er werd geen onderhoud meer gepleegd, alleen bij uitzondering nog begraven en de tand des tijds deed haar werk. Het kerkhof raakte in verval, onkruid tierde welig en er werd niets meer gedaan aan behoud van deze plek waar sinds 1785 nagenoeg elke Roermondenaar begraven werd. Gedurende de opeenvolgende jaren werd er hard gewerkt aan het weer gangbaar en toonbaar maken van “Het Oude Kerkhof”. De inspanningen waren niet voor niets want reeds in 2001 werd de begraafplaats als geheel tot rijksmonument verklaard evenals tien afzonderlijke objecten die tevens tot rijksmonument benoemd werden.

Door de oprichting van de Stichting Oude Kerkhof, en dankzij de inzet van tientallen vrijwilligers, mogen wij stellen dat na 25 jaar “d’n Aaje Kirkhoaf”, die een stille dood dreigde te sterven, er weer prachtig bijligt. Aan belangstelling geen gebrek want door deze vrijwilligers worden jaarlijks rond de 2000 personen rondgeleid tijdens de openbare rondleidingen, individuele rondleidingen en andere activiteiten.

 

Jubileumprogramma 4 en 5 september 2021,

 

Jubileumrondleiding

 

Tijdens dit weekend zullen diverse activiteiten georganiseerd worden zowel openbaar als besloten. Op zaterdagmiddag 4 september is vanaf 13:30 uur iedereen van harte welkom op het Oude Kerkhof. Over het hele kerkhof verspreid zijn gidsen beschikbaar om informatie te verschaffen en boeiende verhalen te vertellen over de vele grafmonumenten en de Roermondenaren die er begraven liggen. Aanmelden is niet nodig.

 

Foto-expositie

 

Tevens zijn alle grafkapellen, evenals de bisschoppencrypte, geopend en zullen hier foto’s geëxposeerd worden van Daan Spruyt. Deze foto’s zijn allen genomen op het Oude Kerkhof dateren van begin 2000. De expositie was eerder te bewonderen in het klooster van de redemptoristen van de Kapel in ‘t Zand. Na de verhuizing naar Wittem en de opnieuw ophanden zijnde verhuizing van het klooster heeft de Stichting Oude Kerkhof Roermond deze fotocollectie als schenking aanvaard. In het kader van het jubileum vinden wij het een mooie gelegenheid om deze wederom aan het publiek te tonen. Iedereen is uitgenodigd om zowel de rondleiding bij te wonen en de expositie te bekijken. Entree is vrij en aanmelden is niet nodig. De expositie zal ook nog het weekend daarna te zien zijn tijdens de openbare rondleiding op zondag 12 september in het kader van het Monumenten weekend.

Bericht Dagblad De Limburger  door Gertie Driessen

Nemes óntsjnapt aan de dood’

 

Ter ere van het zilveren jubileum van de Stichting Oude Kerkhof schreef Gé Reinders een lied over de Roermondse dodenakker. Met twee roemruchte dames in de hoofdrol.

 

Nemes óntsjnapt aan de dood. Neet de sjlumste vrouw. Neet de grootste malloot. Neet de sjiekste freule. Neet de allerermste kloot. Nemes óntsjnapt aan de dood

Aldus luidt het refrein van de allereerste song over het Oude Kerkhof in Roermond. Zanger Gé Reinders schreef en componeerde het nummer ter gelegenheid van het 25- jarig bestaan van de stichting die zich al een kwart eeuw inzet voor het behoud van de befaamde dodenakker, één van de oudste van Nederland.

Eigenlijk had bestuurslid Coen In het Panhuis de zanger benaderd om een nummer ten gehore te brengen tijdens de jubileumviering, maar die kwam met een ander voorstel: geen liedje zingen, maar er eentje schrijven. Want dat is wat Gé het liefste doet. „Ik ben 67 en met optreden heb ik het ondertussen wel gehad. Dat doe ik niet meer. Nummers schrijven wel. Vooral voor andere artiesten. ”

Roemrucht

Reinders liet zich inspireren door het boek ‘Dood maar niet vergeten’ dat John Vaessen over D’n Aje Kirkhaof schreef. Met name door twee verhalen over roemruchte dames die er begraven liggen. Jonkvrouw Josephine van Aefferden en Jetje Janssen uit de buurtschap de Weerd.

Josephine vormt de helft van het befaamde ‘graf met de twee handjes’, een Roermondse variant op de alom bekende Italiaanse lovestory over Romeo en Julia. De jonkvrouwe liet zich begraven pal tegen de muur die het katholieke deel van het kerkhof van het protestantse stuk scheidt. Haar veel oudere echtgenoot mag dan vanwege zijn religie aan de andere kant liggen, over de muur heen zijn twee stenen handen innig en voor eeuwig verstrengeld. Een overwinning van de liefde op het in de 19e eeuw nog allesbepalende geloof.

Comtesse

De andere bezongen dame is Jetje Janssen. Een vrouw van eenvoudige komaf die het via haar tweede echtgenoot wist te schoppen tot comtesse Henriette Geraud de Rochechouart en onder die titel begraven ligt. Beide dames liggen op het ‘rijke’ deel van het Roermondse kerkhof, één van de dodenakkers in Nederland waar standsverschillen nog altijd duidelijk te zien zijn. Maar arm of rijk, uiteindelijk krijgt Magere Hein iedereen te pakken. Nemes óntsjnapt aan de dood.

Info over jubileumviering op www.oudekerkhofroermond.nl. Na de viering is het nummer, waarbij een clip is gemaakt, daar te vinden.

Publicatie dagblad de Limburger 3 Juli 2021 door Gertie Driessen

‘Weinig begraafplaatsen waar verschil tussen rijk en arm zo duidelijk is’

Het oude kerkhof in Roermond is een rijksmonument en staat tot ver buiten de regio bekend om zijn bijzondere kenmerken. De stichting die dit wist te bewerkstelligen bestaat 4 juli 25 jaar.

Hij is geen Roermondenaar dus hij mag het zeggen zonder van chauvinisme te worden beticht. D’n Aje Kirkhoaf, zoals de Begraafplaats nabij Kapel in ’t Zand liefkozend wordt genoemd, kent zijn gelijke niet in Limburg en hoort landelijk zeker tot de top vijf als het gaat om historisch interessante dodenakkers.

Heythuysenaar Maurice Heemels, één van de kartrekkers 25 jaar geleden en nog steeds vrijwilliger bij de Stichting Oude Kerkhof, kan het weten. Hij maakte als geschiedenisstudent niet alleen een scriptie over de Roermondse begraafplaats uit 1785, maar promoveerde er ook op. Althans op het klassenstelsel, de verschillende rangen en standen destijds in de maatschappij, waarvan het kerkhof een afspiegeling is. „Er zijn weinig begraafplaatsen waar je dat tijdsbeeld nog zo duidelijk terug ziet”, zegt Heemels.

Arme sloebers

Aan het brede wandelpad in het midden, de hoofdallée, prijken de opzichtige grafmonumenten van de Roermondse notabelen. Helemaal aan de zijkanten, in rang vier, liggen de arme sloebers. Soms met drie boven elkaar. Het graf voorzien van een simpel houten kruisje. En niet eens gelegen aan een wandelpad. Zelfs als je bulkte van het geld kon je niet zomaar een graf aan de hoofdallée kopen. De grafmonumenten van de vele puissant rijke kermisfamilies die de bisschopsstad ooit telde, doen qua protserigheid niet onder voor die van de notabelen, maar ze liggen op een apart stuk. „Het zou not done zijn geweest in die tijd als ze midden tussen de notabelen waren begraven.”

De klassenindeling is één van de volgens Heemels zeven kenmerken die D’n Aje Kirkhoaf zo bijzonder maken. Hij somt de andere op. De diverse religies – katholiek, protestant, joods. De grote variëteit aan kunststijlen in grafmonumenten. De bekende personen die er begraven liggen. De vele grafkelders, die in de oorlog onderdak boden aan onderduikers en waar nu wel eens een dakloze zijn toevlucht zoekt. Het rijke smeed- en gietwerk rond graven. De veelheid aan oude bijzondere bomen.

Graf met de handjes

En dan te bedenken dat wat nu één van de parels is van Roermond en mede dankzij het befaamde ‘graf met de handjes’ een toeristische trekpleister, er bijna niet meer was geweest. Of in elk geval zwaar onderkomen zou zijn als een kwart eeuw geleden een klein groepje mensen zich niet het lot van de begraafplaats had aangetrokken. Zij wilden het verval van de dodenakker een halt toeroepen.

Het was aanvankelijk trekken aan een dood paard. De gemeente stond niet echt te springen. D’n Aje Kirkhoaf was een vergeten stukje Roermond waar al sinds 1948 niet meer begraven werd, behoudens een bijzetting in een familiegraf. Niemand die de historische waarde ervan inzag. „Het is nu bijna niet voor te stellen, maar in de jaren zestig zijn er zelfs plannen geweest om het kerkhof te ruimen voor woningbouw”, weet Heemels. Gestaag timmerde de stichting aan de weg en wist in de loop der jaren het tij te keren. Niet alleen dankzij het vele restauratiewerk, maar vooral ook door haar zoektocht naar informatie over de dodenakker en degenen die er begraven liggen. Er verschenen diverse boeken, er is een uitgebreide website en vrijwilligers delen hun kennis door rondleidingen te verzorgen. „Die zijn zeer in trek. We geven er zo’n tweeduizend per jaar.”

Begrip

De stichting haalt haar inkomsten vooral uit de rondleidingen en de verkoop van het populaire boek van vrijwilliger John Vaessen Dood, maar niet vergeten, dat al aan zijn derde druk bezig is. Soms zijn er subsidiepotten waarop ze voor bepaalde restauratieprojecten een beroep kan doen en dan zijn er nog de ‘Vrunj van de Stichting’, die financieel bijdragen. Wat 25 jaar geleden begon met zes mensen is inmiddels een hechte club van zo’n 25 vrijwilligers. En ieders inzet telt, wil Heemels graag benadrukt zien. „Het zijn meestal dezelfde koppen die in de publiciteit komen, maar degene die schoffelt, de graven restaureert of de Allerzielentocht organiseert, is net zo belangrijk als het om de instandhouding van deze parel gaat.”

De stichting heeft in een kwart eeuw bereikt wat niemand destijds voor mogelijk hield. Niet alleen is het verval tegengegaan; D’n Aje Kirkhoaf is een begrip geworden. „Niemand zal nu nog durven zeggen dat de begraafplaats geruimd moet worden”, constateert Heemels tevreden. „Het belang van dit stukje funerair erfgoed is inmiddels echt wel doorgedrongen.”

Het jubileum wordt in verband met corona pas gevierd in het weekend van 4 en 5 september.

Vandaag 4 juli 2021 is het exact 25 jaar geleden dat het lot van de zwaargehavende “Aaje Kirkhoaf” in positieve zin bezegeld werd. Nadat de Gemeente Roermond besloot om, na de opening van de nieuwe begraafplaats “Tussen de Bergen” in 1948, de begraafplaats bij de Kapel in ’t Zand te sluiten en zelfs het plan had deze te ruimen raakte het Oude Kerkhof in de vergetelheid en werd aan haar lot overgelaten. Er werd geen onderhoud meer gepleegd, bij uitzondering nog begraven en de tand des tijds deed haar werk. Het raakte in verval, onkruid tierde welig en er werd niets meer gedaan aan behoud van deze plek waar sinds 1785 elke Roermondenaar begraven werd. Een kleine groep Roermondse burgers trok zich echter het lot aan van de begraafplaats.

Op 4 juli 1996 kwamen een aantal betrokken Roermondenaren bijeen op ten kantore van Notariaat Van Hecke, Houben en Urlings. Er werd bij notariële akte een stichting opgericht met als doel het behouden en beschermen tegen verder verval van “de begraafplaats nabij Kapel in ’t zand”.

Gedurende de opeenvolgende jaren werd er hard gewerkt aan het weer gangbaar en toonbaar maken van “Het Oude Kerkhof”. De inspanningen waren niet voor niets want reeds in 2001 werd de begraafplaats als geheel tot rijksmonument verklaard evenals tien afzonderlijke objecten die tevens tot rijksmonument benoemd werden.

Door deze monumentstatus was de toekomst veiliggesteld. Diverse grote restauratieprojecten werden geïnitieerd en uitgevoerd, alsook kleinere herstelwerken. De Gemeente Roermond besloot tien jaar geleden dat er ook weer begraven mocht worden en er ligt zelfs een plan om een columbarium te realiseren. Binnen de Stichting is een grote groep vrijwilligers actief. Door de jaren heen is er veel onderzoek en speurwerk gedaan om de geschiedenis achter al die graven te achterhalen, te beschrijven en door te vertellen. Inmiddels is de 3e druk verschenen van het uitvoerige naslagwerk “Dood maar niet vergeten” van auteur John Vaessen, een van de vrijwilligers. Al deze verhalen worden ook uitvoerig verteld door onze gidsen tijdens de vele rondleidingen. Jaarlijks worden rond de 2000 personen rondgeleid tijdens de openbare rondleidingen, individuele rondleidingen en andere activiteiten.

Inmiddels mogen wij stellen dat na 25 jaar “d’n Aaje Kirkhoaf” die een stille dood dreigde te sterven, er weer prachtig bijligt mede dankzij de inzet van al die vrijwilligers in samenwerking met anderen.

Het is lang onzeker geweest of door alle beperkingen rondom de corona-pandemie op deze datum 4 juli het mogelijk zou zijn om het jubileum te vieren. Het bestuur heeft er uiteindelijk voor gekozen om het weekend van 4 en 5 september 2021 tot jubileumweekend te benoemen. Er zullen in dit weekend diverse activiteiten georganiseerd worden zowel besloten als openbaar. Hierover zullen wij spoedig meer berichten.

Nu de nieuwe versoepelingen officieel bekend gemaakt zijn door de overheid is het weer mogelijk om rondleidingen te organiseren. Om een rondleiding te reserveren kunt u een mail sturen naar

info@oudekerkhofroermond.nl of mathieubeeren@ziggo.nl

Telefoon 06 13574357 of 06 48211138

Een rondleiding kost € 3,- p.p met een minimum van € 15,- bij 1 t/m 5 personen.

Naast de algemene rondleiding zijn er ook themarondleidingen te boeken

“Adel en “kermisadel” op d’n Aje Kirkhoaf”

“Kunstenaars, musici en medici op d’n Aje Kirkhoaf”

“Flora en fauna op d’n Aje Kirkhoaf”

“De Tweede Wereldoorlog en joods Roermond op d’n Aje Kirkhoaf”

“D’n Aje Kirkhoaf” en haar Krijgsgeschiedenis

“Hoewel rondleidingen door alle beperkende maatregelen nog niet mogelijk zijn zullen wel gidsen op zaterdag-en zondagmiddag op de begraafplaats aanwezig zijn. Weekblad Via Limburg van 26-5-21 vermeldde alleen zondag 30 mei maar zij zijn op beide dagen aanwezig.
Met inachtneming van de voorschriften kunnen zij u wel op gepaste afstand te woord staan en eventuele vragen beantwoorden”

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De Landelijke Organisatie van Begraafplaatsen (LOB), stichting Terebinth en de Branche Vereniging Ondernemers Begraafplaatsbeheer (BVOB) organiseren het Weekend van de Begraafplaats. Dit jaar wordt het Weekend voor de achtste maal georganiseerd op 28, 29 en 30 mei 2021.

Het gekozen thema dit jaar is “Vol Liefde”.

Een begraafplaats is bij uitstek een plek vol liefde. Herdenken, rouwen en verhalen delen gaat meestal gepaard met liefdevolle herinneringen. Wij lezen deze uitingen van liefde ook vaak terug op grafstenen en bij urnen. De nagedachtenis aan geliefden komt in velerlei vormen tot uiting.

De uit 1785 stammende stadsbegraafplaats ‘Nabij Kapel in ’t Zand’, zoals de officiële benaming luidt, door Roermondenaren liefdevol “d’n aaje kirkhoaf” genoemd, is ook zo’n plek “vol liefde”. Uit liefde voor de historie organiseert de Stichting Oude Kerkhof o.a. in deze periode normaliter gratis rondleidingen. Door alle beperkingen rondom covid-19 is dit echter helaas nog steeds niet mogelijk.

De begraafplaats blijft echter gewoon dagelijks toegankelijk. Van zonsopgang tot zonsondergang kunt u zelf een mooie wandeling maken. Ontdek De duidelijke zichtbare indeling in religieuze gedeelten, de begraafklassen, het relatief grote aantal grafkelders (53!), het vele smeed-en gietijzer, “het graf met de handjes’ als symbool voor eeuwige liefde, de talrijke andere monumentale graven en de bijzondere flora maken ‘den Aje Kirkhaof’ een aangename plek om te verblijven.

“Do it yourself” rondleiding

 

Om het gemis van een ervaren gids te compenseren, die “vol liefde” kan vertellen over de historie en de verhalen kan delen over alle bekende en onbekende Roermondenaren die hier begaven zijn, kunt u gebruik maken van de wandeling die beschikbaar is op onze website.

Op www.oudekerkhofroermond.nl kunt u onder het hoofdstuk Rondleiding helemaal onderaan een document downloaden en gebruiken als leidraad. Deze is natuurlijk niet helemaal compleet maar biedt een ruime hoeveelheid informatie over interessante graven.

Bezoekadres; Oude Kerkhof Roermond, weg langs het kerkhof 1a, 6045 AN Roermond

“Dood maar niet vergeten”

In het kader van het weekend van de begraafplaats bieden wij het boek “Dood maar niet vergeten” van auteur John Vaessen aan met een korting van 10%.

Dit luxe uitgevoerde boek is een 3e uitgebreide druk. Een uniek document met talloze grafbeschrijvingen, familiegeschiedenissen en prachtig gedocumenteerd met foto’s. In de week van 24 mei tot 1 juni 2021 bieden wij het boek aan voor € 24,75. In en om Roermond kunnen wij het boek thuisbezorgen zonder verzendkosten. Verder versturen kost € 6,75. De korting is niet geldig bij de boekhandel maar alleen via bestelling per mail. Om het boek te verkrijgen kunt u een mail sturen naar info@oudekerkhofroermond.nl met als onderwerp “bestelling boek”.

 

Op 26 en 27 december 1944 zijn dertien onschuldige Roermondse burgers en een Poolse krijgsgevangene door de Duitse bezetter standrechtelijk geëxecuteerd op de Luzenkamp in het Duitse Elmpterwald.